Home :: International :: Manuals :: Howto :: FAQ :: Man Pages :: Email Login

 
 

 

2. Genel Bakış

Bu belge Linux sisteminizi daha güvenli hale getirebilmek için yaygın olarak kullanılan yazılımları ve bazı yordamları açıklamaya çalışacak. Başlamadan önce, öncelikle bazı temel kavramları tartışmak, ve bir güvenlik altyapısı oluşturmak, bu açıdan önemli.

2.1. Neden Güvenliğe Gereksinim Duyuyoruz?

Sürekli değişmekte olan küresel iletişim, pahalı olmayan İnternet bağlantıları, ve hızlı adımlarla ilerleyen yazılım gelişimi dünyasında, güvenlik gitgide daha fazla "konu" haline geliyor. Şu anda güvenlik temel bir gereksinim, çünkü küresel bilişim doğal bir güvensizlik içinde. Örneğin, veriniz A noktasından B noktasına İnternet üzerinde giderken, yolu boyunca bir dizi başka noktalardan geçebilir, ve bu şekilde diğer kullanıcılara, gönderdiğiniz verinin yolunu kesebilmek, hatta veriyi değiştiribilmek için fırsatlar verebilir. Hatta sisteminizdeki diğer kullanıcılar, kötü niyetle, sizin isteğiniz dışında verinizi başka bir şekle sokabilir. "Korsan" [4] da denilen bazı saldırganlar sisteminize izinsiz erişim sağlayabilir, ileri düzey bilgileri kullanarak sizmişsiniz gibi davranabilir, sizden bilgi çalabilir, hatta kendi kaynaklarınıza erişiminizi engelleyebillir. Eğer "Bilgisayar Kurdu" ile "Bilgisayar Korsanı" arasındaki farkı merak ediyorsanız, Eric Raymond tarafından hazırlanan "Nasıl Bilgisayar Kurdu Olunur" belgesini aşağıdaki adreste bulabilirsiniz:

http://www.tuxedo.org/~esr/faqs/hacker-howto.html.

2.2. "Güvenli", Ne kadar Güvenli?

Öncelikle, hiçbir bilgisayar sisteminin tamamen güvenli olamayacağını aklınızdan çıkarmayın. Bütün yapabileceğiniz, sisteminizi bozmaya çalışan birinin, bu işini gitgide daha zor bir hale getirmek olacaktır. Ortalama bir ev Linux kullanıcısı için "korsan"ları uzak tutmak fazla bir şey gerektirmez. Bununla birlikte, daha Büyük-Ölçek Linux kullanıcıları (bankalar, telekomunikasyon şirketleri vb) için yapılması gereken çok çalışma vardır.

Değerlendirilmesi gereken bir diğer etken de, güvenlik önemleriniz arttıkça, bu güvenlik önlemlerinin kendisi sistemi kullanılmaz hale getirebilmektedir. Bu noktada dengeleri sağlayacak kararlar vermelisiniz, öyleki sisteminiz kullanılabilirliğini yitirmeden amaçlarınıza uygun bir güvenlik içinde olmalı. Örneğin, sisteminize telefon yoluyla bağlanmak isteyen herkese modem tarafından geri-arama yapılması gibi bir güvenlik önleminiz olabilir. Bu daha güvenli olmakla birlikte evinde bulunmayan bir kişinin sisteme giriş yapmasını zorlaştırır. Ayrıca Linux sisteminizin ağ veya İnternet bağlantısı olmayak şekilde de ayarlayabilirsiniz, fakat bu da sistemin yararlı kullanımını sınırlandırmak olacaktır.

Eğer orta büyüklükte veya büyük bir siteyseniz, bir güvenlik politikası oluşturmalı, ve bu politika sitenizin ne kadar güvenliğe gereksinimi olduğunu belirtiyor olmalıdır. Bu politikaya uygun olarak alınan önlemlerin ve yordamların uygulandığından emin olmak için bir izleme yordamı da olmalıdır. Yaygın olarak bilinen bir güvenlik politikası örneğini http://www.faqs.org/rfcs/rfc2196.html adresinde bulabilirsiniz. Bu belge yakın zamanda güncellendi, ve şirketinizin oluşturulacak güvenlik politikası için harika bir iskelet görevi görecek bilgiler içeriyor.

2.3. Neyi Korumaya Çalışıyorsunuz?

Sisteminizi güvenli hale getirmeden önce, korunmanız gereken tehditin düzeyine, hangi tehlikeleri dikkate almamak gerektiğine, ve sonuç olarak sisteminizin saldırıya ne kadar açık olduğuna karar vermelisiniz. Koruduğunuz şeyin ne olduğunu, neden korumakta olduğunuzu, değerinin ne olduğunu, ve verinizin ve diğer "değerli"lerinizin sorumluğunun kime ait olduğunu belirlemek amacıyla sisteminizi çözümlemelisiniz.

  • Risk, bilgisayarınıza erişmeye çalışan bir saldırganın, bunu başarma olasılığıdır. Bir saldırgan, dosyaları okuyabilir veya değiştirebilir, veya zarara yol açacak programlar çalıştırabilir mi? Önemli verileri silebilir mi? Unutmayın: Sizin hesabınıza, veya sisteminize erişim sağlamış biri, sizin kişiliğinize bürünebilir.

    Ek olarak, bir sistemde güvensiz bir hesap bulundurmak bütün ağın güvenliğinin bozulmasıyla sonuçlanabilir. Eğer bir kullanıcıya .rhosts dosyasını kullanarak giriş yapma, veya tftp gibi güvensiz bir servisi çalıştırma izni verirseniz, bir saldırganın "kapıdan içeri bir adım atması" riskini göze almış oluyorsunuz. Saldırgan bir kez sizin veya bir başkasının sisteminde bir kullanıcı hesabı sahibi olduktan sonra, bu hesabı diğer bir hesaba, veya diğer bir sisteme erişim kazanmak için kullanabilir.

  • Tehdit, tipik olarak ağınıza veya bilgisayarınıza izinsiz erişim sağlamak için güdülenmiş birinden gelir. Sisteminize erişim için kimlere güveneceğinize, ve ne gibi tehditler ortaya çıkaracaklarına karar vermelisiniz.

    Çeşitli saldırgan tipleri vardır, ve bunların değişik niteliklerini akıldan çıkarmamak, sistemlerinizin güvenliğini sağlamakta yararlı olur:

    • Meraklı - Bu tip saldırgan genelde ne çeşit bir sisteminiz ve veriniz olduğunu keşfetmek ile ilgilenir.

    • Kötü Niyetli - Bu tip saldırgan, sisteminizi çalışmaz hale getirmek, www sayfanızın görünüşünü bozmak, ya da yolaçtığı zararı karşılayabilmeniz için sizi zaman ve para harcamaya zorlamak amacıyla ortalarda dolaşır.

    • Büyük-Ölçek Saldırganı - Bu tip saldırgan, sisteminizi kullanarak tanınıp sevilme ve ün kazanma peşindedir. Büyük ölçekli sisteminizi kullanarak, yeteneklerinin reklamını yapmaya çalışır.

    • Rekabet - Bu tip saldırgan, sisteminizde hangi verilerin bulunduğu ile ilgilenir. Kendisine, parasal veya diğer yollarla yararlı olabilecek bir şeye sahip olduğunuzu düşünen biri olabilir.

    • Ödünç Alanlar - TBu tip saldırgan, sisteminize "dükkan açmak" ve kaynaklarını kendi amaçları için kullanmakla ilgilenir. Çoğunlukla sohbet veya IRC servisleri, porno siteleri, hatta DNS servisleri bile çalıştırabilirler.

    • Zıp Zıp Kurbağa - Bu tip saldırgan, sisteminizle ilgilenir çünkü sisteminizden diğer sistemlere atlamak istemektedir. Eğer sisteminiz diğer sistemlere iyi bir bağlantı sağlıyorsa, veya içerdeki diğer bilgisayarlara bir ağ geçidi niteliğindeyse, bu tip saldırganların sistem güvenliğinizi bozmaya çalıştıklarını görebilirsiniz.

  • Zayıflık, bilgisayarınızın diğer ağlardan ne kadar iyi korunmakta olduğunu, ve birinin izinsiz erişim sağlaması potansiyelini tanımlar.

    Biri sisteminize girerse tehlikede olan nedir? Elbette, çevirmeli ağ ile PPP bağlantısı sağlayan bir ev kullanıcısı ile makinelerını İnternete bağlayan bir şirketin, veya diğer büyük bir ağın ilgilendikleri farklı olacaktır.

    Kaybolan herhangi bir veriyi yerine koymak/yeniden yaratmak için ne kadar zaman gerekirdi? İşin başında yapılan bir yatırım için harcanan zaman, daha sonra kaybolan veriyi yeniden yaratmak için harcanan zamandan on kat daha az olabilir. Yedekleme stratejinizi gözden geçirdiniz mi? Son zamanlarda verilerinizi doğruladınız mı?

2.4. Bir Güvenlik Politikası Geliştirmek

Sisteminiz için kullanıcılarınızın kolayca anlayıp izleyebileceği basit, ve genel bir politika yaratın. Bu politika verinizi koruduğu gibi, kullanıcılarınızın özel hayatlarını da korumalı. Eklenmesi düşünülebilecek bazı şeyler: Kim sisteme erişime sahip (Arkadaşım hesabımı kullanabilir mi?), kim sistem üzerinde yazılım kurma iznine sahip, veri kime ait, felaketten sonra toparlanma, ve sistemin uygun kullanımı.

Genel olarak kabul edilmiş bir güvenlik politikası

' İzin verilmemiş herşey yasaklanmıştır. '

ifadesi ile başlar. Bu, herhangi bir servis için bir kullanıcının erişimi onaylanmadığı sürece, o kullanıcı erişim onaylanana kadar o servisi kullanmıyor olmalı anlamına gelir. Politikaların kullanıcı hesapları üzerinde işlediğinden emin olun. Örneğin "Bu erişim hakları probleminin nereden kaynaklandığını bulamıyorum, neyse, root olarak halledeyim" demek, çok bariz güvenlik deliklerine olduğu kadar, henüz hiç keşfedilmemiş olanlarına da yol açabilir.

rfc1244 kendi ağ güvenlik politikanızı nasıl oluşturabileceğinizi açıklayan,

rfc1281 ise her adımı ayrıntılı olarak anlatılmış örnek bir güvenlik politikasını içeren

birer RFC (Request For Comment - Yorum İçin İstek) belgesidir.

Son olarak, gerçek hayatta güvenlik politikaları nasıl oluyor görmek isterseniz, COAST politika arşivine bir göz atmak isteyebilirsiniz: ftp://coast.cs.purdue.edu/pub/doc/policy

2.5. Sitenizi Güvenli Hale Getirmenin Yolları

Bu belge, uğrunda çok çalıştığınız değerli şeylerinizi güvenli hale getirebilmeniz için gereken çeşitli yolları tartışacak. Bu değerli şeyler yerel makineniz, veriniz, kullanıcılarınız, ağınız, hatta kendi saygınlığınız olabilir. Kullanıcılarınızın sahip olduğu veriyi bir saldırgan silerse saygınlığınız ne olur? Ya şirketinizin, önündeki üç aylık süredeki proje planlarını yayımlarsa? Bir ağ kurulumu planlıyorsanız, herhangi bir makineyi ağa dahil etmeden önce dikkate almanız gereken bir çok etken vardır.

Tek bir PPP hesabınız dahi olsa, ya da sadece küçük bir siteniz, bu saldırganların sizin sisteminizle ilgilenmeyecekleri anlamına gelmez. Tek hedefler, büyük, büyük ölçekli siteler değildir -- Bir çok saldırgan basitçe, büyüklüğü farketmeden olabildiğince çok sitenin açıklarından yararlanmak ister. Ek olarak, sizin sitenizdeki bir güvenlik deliğini, bağlı olduğunuz diğer sitelere erişim kazanmak amacıyla kullanabilirler.

Saldırganların elinde çok zaman vardır, sisteminizi nasıl anlaşılmaz bir hale getirdiğinizi, ya da ne derece gözden sakladığınızı öğrenmek için tahmin yolunu değil, basitçe tek tek bütün olasılısıkları deneme yolunu seçerler. Bir saldırganın sisteminizle ilgileniyor oluşunun bir takım başka nedenleri de vardır, bunları daha sonra tartışacağız.

2.5.1. Bilgisayar Güvenliği

Belki de sistem yöneticilerinin en çok yoğunlaştığı güvenlik alanlarından biri bilgisayar bazında güvenliktir. Bu, tipik olarak, kendi bilgisayarınızın güvenli olduğundan emin olmanız, ve ağınızdaki bütün herkesin de emin olduğunu ümit etmenizdir. İyi parolaların seçilmesi, bilgisayarınızın yerel ağ servislerinin güvenli hale getirilmesi, hesap kayıtlarının iyi korunması, ve güvenlik açıkları olduğu bilinen yazılımın güncellenmesi, yerel güvenlik yöneticisinin sorumlu olduğu işler arasındadır. Bunu yapmak mutlak şekilde gereklidir, fakat ağınızdaki bilgisayar sayısı arttıkça, gerçekten yıldırıcı bir iş haline dönüşebilir.

2.5.2. Yerel Ağ Güvenliği

Ağ güvenliği, en az bilgisayarların güvenliği kadar gerekli olan bir kavramdır. Aynı ağ üzerindeki yüzlerce, binlerce, hatta daha fazla bilgisayarla, güvenliğinizi her birinin tek tek güvenli oluşu üzerine kuramazsınız. Ağınızı sadece izin verilen kullanıcıların kullandığını garanti altına almak, ateşduvarları oluşturmak, güçlü bir şifreleme kullanmak, ve ağınızda "yaramaz" (yani güvensiz) makineler bulunmadığından emin olmak, güvenlik yöneticisinin görevlerinin bir parçasıdır.

Bu belgede sitenizi daha güvenli bir hale getirmek için kullanılan teknikleri tartışacağız, ve bir saldırganın korumaya çalıştıklarınıza erişim sağlamasını engellemek için gereken yollardan bazılarını göstermeye çalışacağız.

2.5.3. Karmaşıklaştırma Yoluyla Güvenlik

Tartışılması gereken güvenlik tiplerinden biri "karmaşıklaştırma yoluyla güvenlik"tir. Bunun anlamı, örneğin, güvenlik açıkları bulunan bir servisin standart olmayan bir porta (kapı) taşınmasıdır, saldırganların bu şekilde servisin nerde olduğunu farketmeyerek bu açıktan yararlanamayacağı umulur. Diğerlerinin ise servisin nerde olduğunu bilmeleri, dolayısıyla yararlanabilmeleri gerekir. Sitenizin küçük, veya göreli olarak daha küçük ölçekli oluşu, saldırganların sahip olduklarınızla ilgilenmeyeceği anlamına gelmez. Önüzümüzdeki bölümlerde tartıştıklarımız arasında neyi korumakta olduğunuz da bulunacak.

2.6. Bu Belgenin Düzeni

Bu belge, bir takım bölümlere ayrılmıştır. Bu bölümlerde kapsamı geniş olan güvenlik konuları yer almaktır. İlkin, Fiziksel Güvenlik, makinenizi fiziksel bir zarar görmekten nasıl korumanız gerektiğini kapsıyor. İkinci olarak, Yerel Güvenlik, sisteminizin yerel kullanıcılar tarafından karıştırılmasının nasıl engelleneceğini açıklıyor. Üçüncüsü, Dosyalar ve Dosyasistemi Güvenliği, dosya sistemlerinizi ve dosyalar üzerindeki erişim haklarının nasıl düzenlenmesi gerektiğini açıklıyor. Sonraki bölüm, Parola Güvenliği ve Şifreleme, makinenizi ve ağınızı daha iyi bir şekilde güvenli hale getirmek için şifrelemenin nasıl kullanıldığını tartışıyor. Çekirdek Güvenliği bölümünde ise daha güvenli bir sistem için farkında olmanız gereken çekirdek seçenekleri anlatılıyor. Çekirdek Güvenliği, Linux sisteminizi ağ saldırılarına karşı nasıl güvenli hale getirebileceğiniz hakkında bilgi içeriyor. Güvenlik Hazırlığı (Bağlanmadan Önce), makine(leri)nizi, ağa bağlı hale getirmeden önce nasıl hazırlamanız gerektiğini anlatıyor. Sonraki bölüm, Güvenlik Bozukluğu Sırasında ve Sonrasında Neler Yapılabilir, sistemizi bozmaya çalışma eylemi o an devam etmekte ise, veya böyle bir eylemin yakın zamanda gerçekleştiğini öğrendiğinizde neler yapabileceğiniz konusunu tartışıyor. Güvenlikle İlgili Kaynaklar, bölümünde bazı güvenlik ile ilgili bilgilere erişim sağlanabilecek başlıca kaynaklarının neler olduğu sıralanıyor. Sıkça Sorulan Sorular Sıkça Sorulan Sorular, sık sık sorulan bazı soruların cevaplarını içeriyor, ve son olarak Sonuç bölümü yer alıyor.

Bu belgeyi okurken farkında olunması gereken iki ana konu:

  • Sisteminizden haberdar olun. /var/log/messages gibi sistem kayıtlarınızı düzenli olarak gözden geçirin ve gözünüz daima sisteminizin üzerinde olsun.

  • Sisteminizi güncel tutun, yazılımlarınızın en son sürümlerini kurun, ve kullandığınız yazılımla ilgili güvenlik uyarılarını takip ederek gereken güncellemeleri zamanında yapın. Sadece bunu yapmak bile sisteminizi kayda değer şekilde daha güvenli hale getirecektir.



[4] Ç.N.: cracker = çatlatan, çatırtadan, argoda sistemleri "kıran" kişi, "korsan", aynı zamanda bildiğimiz kraker anlamına da gelir. Türkçe'de kanımca buna en iyi karşılık gelen ifade "Bilgisayar Korsanı" olsa gerek.

Hacker ise, İngilizce günlük konuşmada bilgisayar teknolojisinin gelişmesinden önce çok yaygın olarak kullanılmayan bir sözcük. Bilgisayar teknolojosinin yaygınlaşması ile birlikte, argoda "Bilgisayar ile ilgili bütün konuları en ince ayrıntısına kadar öğrenmeye çalışmaktan derin bir zevk duyan kişi" anlamında kullanılmaya başlandı. Yine kanımca Hacker'a en iyi karşılık gelen ifade "Bilgisayar Kurdu". Cracker"lar kendilerinin kraker olarak anılmasından hoşlanmamış olacak ki bir süre sonra cracker ve hacker sözcükleri aynı anlamı ifade edecek şekilde kullanılmaya başlandı. Daha doğrusu hacker sözcüğü cracker için kullanılmaya başlandı. Bilgisayar dünyasındaki terimlerle resmi olmayan şekilde anlatacak olursak: Hacker her şeyi bilen, cracker ise sisteme (izinsiz) girendir.

Bir sisteme izinsiz girebilmek, yani o sistemi "kırabilmek" için o sistemin bütün teknik ayrıntılarını bilmek gerekmez. Açık kapının, ya da zayıflıkların nerde olduğunu bilmek yeterlidir. Bununla birlikte, bir sistemin bütün teknik ayrıntılarını biliyorsanız, muhtemelen zayıf noktalarını da bilirsiniz, bu yüzden en iyi "cracker"lar genelde "hacker"lardan çıkar. "Lamer" (lame = topal, aksak) ise, zayıf noktanın bile neresi olduğunu anlamadan sisteme girmeye çalışan kişiye denir :).

 
 
 
 
Google
  Web Linuxinfor   
 

Home :: Copyright :: Privacy :: Credits :: Get a free Linuxinfor Email Account

Document on this page is part of "Linux Güvenlik NASIL". See Index Page for more info about Authorship and Copyright.

1999-2008 Linuxinfor.com. No rights reserved.